Herman Scholten over keuzevakken: “Leerlingen moeten kunnen ontdekken wat bij hen past”
17/9/2026
Keuzevakken
Deel deze blog

Herman Scholten over keuzevakken: “Leerlingen moeten kunnen ontdekken wat bij hen past”

Al 17 jaar werkt Herman Scholten bij het Zone.college in Almelo. Daarvoor deed hij eerst vijf jaar ervaring op bij verschillende scholen voor voortgezet speciaal onderwijs (VSO). Vanuit de bakkerijwereld maakte hij als zij-instromer de overstap naar het onderwijs. Inmiddels is hij binnen de school onder meer decaan en stagecoördinator. Daarnaast is hij kartrekker van activiteit 5: buitenschools leren en de keuzevakken van Sterk Techniekonderwijs Almelo e.o. (STO).

“Mijn rol is vooral verbinden en organiseren. Ik coördineer tussen verschillende scholen en zorg ervoor dat leerlingen demogelijkheid krijgen om buiten hun eigen school kennis te maken met andere richtingen in verschillende profielen.”

Die samenwerking is de afgelopen jaren flink gegroeid. Waar in eerste instantie ongeveer vijftien leerlingen van het Zone.college deelnamen aan technische keuzevakken, zijn dat er inmiddels zo’n 45. Iedere woensdagmiddag krijgen leerlingen van verschillende scholen tussen 13.00 en16.00 uur de mogelijkheid om een keuzevak te volgen.

Leren buiten de eigen school

Aan de keuzevakken doen verschillende scholen uit de regio mee, waaronder het Noordik in Vroomshoop, Alma College, Canisius Tubbergen, Omnis College en het Zone College. Door leerlingen uit te wisselen, ontstaat een veel breder aanbod dan wanneer iedere school alleen het eigen programma zou aanbieden.

“Een leerling van het Zone.college komt bijvoorbeeld vanuit een groene opleiding en kan vervolgens kiezen voor een technisch keuzevak. Andersom kunnen leerlingen van andere scholen bij ons kennismaken met het groene profiel. Zo bieden we elkaar de mogelijkheid om leerlingen kennis te laten maken met richtingen die ze op hun eigen school misschien niet zo snel zouden kunnen volgen. Dat maakt het juist zo leuk.”

Het aanbod is breed. Leerlingen kunnen onder andere kiezen voor interieur, ontwerp en design, fotografie, ICT, auto- en fietstechniek en het groene machinepark. Het doel is volgens Herman duidelijk: leerlingen helpen om een bewuste keuze te maken voor hun vervolgopleiding.

 

Van theorie naar praktijk

Het idee voor de keuzevakken ontstond vanuit de behoefte om leerlingen breder te laten kijken. Niet alleen binnen hun eigen profiel, maar juist ook daarbuiten.

“Vanuit school merkten we dat leerlingen breder moesten worden opgeleid. Ze moesten meer in de keuken kunnen kijken bij andere profielen. Ook vanuit het bedrijfsleven kwam de vraag om leerlingen meer kennis te laten maken met de praktijk.’’ En juist dat praktische spreekt Herman aan. ‘’Meestal beginnen we met een halfuurtje theorie en daarna hebben ze nog drie uur praktijk. We proberen de theorie echt minimaal te houden. Het gaat erom dat leerlingen iets gaan doen, ervaren hoe het werkt en ontdekken: vind ik dit leuk?”

Die praktische insteek zorgt voor veel enthousiasme. “Ze kiezen zelf iets wat ze interessant vinden. Daardoor zijn ze gemotiveerd en zie je dat ze er echt plezier in hebben. Dat is precies waar je het voor doet.”

 

Een middag vol doen

Naast de reguliere lessen worden vanuit de keuzevakken excursies en activiteiten bij bedrijven georganiseerd. Zo maken leerlingen kennis met de praktijk bij onder andere SMEOT in Hengelo en Bouwmensen Almelo.

Ook de uitwisseling tussen scholen levert mooie voorbeelden op. Zo volgen leerlingen bij het Noordik in Vroomshoop het keuzevakmode en design. “Dat zijn bijvoorbeeld acht meiden die daar iedere woensdagmiddag mee bezig zijn. Soms komen ze wat later terug van een activiteit, maar ze zijn zo enthousiast dat ze dat helemaal niet erg vinden. Dat vind ik mooi om te zien.”

Iedere leerling volgt een keuzevak. Dat kan op de eigenschool, maar ook op een andere school in de regio. Vooral voor leerlingen in leerjaar 4 biedt dat de mogelijkheid om zich verder te verdiepen in eenrichting die hen aanspreekt.

 

Samenwerking tussen scholen

Achter die woensdagmiddag gaat een flinke organisatie schuil. Verschillende scholen moeten hun roosters op elkaar afstemmen en ook toetsweken, uitval en wijzigingen vragen om goede communicatie. “Dat is soms best een uitdaging. Je hebt verschillende scholen met allemaal hun eigen roosters en afspraken. Je moet dus goed met elkaar kunnen schakelen.”

Juist de samenwerking binnen het vaste team maakt daarin volgens Herman het verschil. “We weten elkaar goed te vinden en de lijnen zijn kort. We werken met een aantal vaste mensen die elkaar inmiddels goed kennen. Daardoor kun je snel reageren als er iets verandert.”

Een van de mensen met wie Herman nauw samenwerkt, is Simon Damink van het Alma College. “Met Simon heb ik veel contact. Hij is nauw betrokken en we weten elkaar goed te vinden. Dat soort korte lijnen zijn heel belangrijk om dit goed te laten werken.”

 

Steeds meer belangstelling voor techniek

Hoewel leerlingen uit verschillende richtingen kiezen, ziet Herman de belangstelling voor technische profielen duidelijk toenemen. “We merken dat steeds meer leerlingen, vooral op onze groene school, richting techniek gaan. Soms weten ze vooraf al dat ze die kant op willen, maar er zijn ook leerlingen die nog helemaal niet weten wat ze willen. Juist voor die groep zijn de keuzevakken waardevol. Ze krijgen de ruimte om verschillende dingen uit te proberen.”

Ook vanuit het vervolgonderwijs komen positieve reacties. “Van mbo-scholen horen we terug dat leerlingen die een keuzevak hebben gevolgd vaak beter praktisch onderlegd zijn. Ze hebben al kennisgemaakt met het vak en hebben soms al een stukje extra kennis voordat ze aan hun opleiding beginnen.”

 

De verbinding met het bedrijfsleven

Bedrijven spelen op dit moment vooral een rol bij excursies en praktische activiteiten. Herman ziet daarin nog volop mogelijkheden om de samenwerking verder uit te bouwen.

“We vragen bedrijven wel waar hun behoefte ligt, maar daar zouden we nog meer mee kunnen doen. Meer afstemmen met het bedrijfsleven is echt een doel voor de komende jaren.” Ook gastlessen kunnen daarin een rolspelen. “Het zou mooi zijn als bedrijven nog vaker hun kennis rechtstreeks met leerlingen kunnen delen.”

 

Een keuzevak kan het verschil maken

Dat een keuzevak daadwerkelijk verschil kan maken voor een leerling, ziet Herman ieder jaar terug. Een voorbeeld is een jongen die een extern keuzevak ICT volgde.

“Hij wist op een gegeven moment echt niet meer wat hijwilde. Door ICT extern te volgen, ontdekte hij dat dit wel bij hem paste. Uiteindelijk heeft hij daar zelfs een stageplek bij De Sumpel van het ROC aan overgehouden, voordat hij aan zijn ICT-opleiding begon.”

 

De leerling staat voorop

Als Herman terugkijkt op de ontwikkeling van de keuzevakken, is vooral het enthousiasme van leerlingen waar hij trots op is. “Ik vind het mooi dat we de afgelopen jaren zoveel leerlingen enthousiast hebben zien worden. Dat ze met volle passie een les volgen en met een grote glimlach naar buiten lopen. Dan weet je dat je iets goed hebt gedaan.”

Ook de samenwerking tussen de scholen is voor hem een belangrijk resultaat. “We hebben met elkaar iets opgebouwd waarbij scholen hun eigen specialisme kunnen inzetten en leerlingen daarvan kunnen profiteren. We hebben korte lijnen met elkaar en steeds meer contacten met het bedrijfsleven.”

“De leerling staat voorop. Als we ervoor kunnen zorgen dat een leerling door een keuzevak een richting vindt die echt bij hem of haar past, dan is dat voor mij het grootste succes.”

No items found.
Deel deze blog
Er is meer

Lees meer over dit onderwerp

Keuzevakken

Herman Scholten over keuzevakken: “Leerlingen moeten kunnen ontdekken wat bij hen past”

Al 17 jaar werkt Herman Scholten bij het Zone.college in Almelo. Daarvoor deed hij eerst vijf jaar ervaring op bij verschillende scholen voor voortgezet speciaal onderwijs (VSO). Vanuit de bakkerijwereld maakte hij als zij-instromer de overstap naar het onderwijs.
17/9/2026
Keuzevakken

Van 3D ontwerp naar een dampende barbecue

De laatste PIE-les voor de meivakantie was een bijzondere voor de vierdejaarsleerlingen van Het Noordik Vroomshoop. Voordat zij aan hun praktijkexamen begonnen, mochten ze hun eigen meesterwerk smaakvol inwijden: een echte barbecue waarin de vaardigheden digitaal ontwerpen, uitsnijden met een CNC plasmasnijder én constructief lassen mooi samenvielen. Nico van Harten, instructeur op het Noordik Vroomshoop: “Eigenlijk zie je in dit project alles samenkomen wat praktisch onderwijs in het vmbo zo waardevol en leuk maakt.”
6/7/2026
Keuzevakken

Keuzevak Idee-ontwikkeling koppelt creativiteit met nieuwe technologie

Leandra Seinen is een bevlogen docent D&P speciaal onderwijs op het Omnis College in Almelo, deelnemer aan STO Twente. Het Keuzevak Ideeënvorming voorzag zij voor haar leerlingen uit het vierde jaar van haar eigen creatieve invulling, mét de inzet van techniek en technologie.
29/5/2026